Welkom op de website van de afdeling Endocrinologie van het UMCG. De afdeling Endocrinologie van het UMCG is het verwijscentrum en kenniscentrum in Noord-Nederland op het gebied van hormoonaandoeningen en stofwisselingsziekten. De endocrinoloog houdt zich bezig met de functie van hormonen in het lichaam en met ziekten die ontstaan door overproductie of juist het wegvallen van de productie van bepaalde hormonen, zoals diabetes. Ook behandelt de endocrinoloog patiënten met stofwisselingsziekten en met aandoeningen van organen waar hormonen worden aangemaakt. Organen die hormonen aanmaken zijn onder meer de schildklier, bijnier en de hypofyse.

Naast de directe zorg voor patiënten met hormoonaandoeningen en stofwisselingsziekten, richt de afdeling zich ook op wetenschappelijk onderzoek, onderwijs aan artsen en studenten en informatie-uitwisseling met patiënten-organisaties. Hierbij werken wij nauw samen met andere ziekenhuizen en specialisten in de regio.

Op deze website geven wij informatie over onze afdeling, en over veel voorkomende hormonale aandoeningen. U vindt ook ‘links’ naar nieuws op endocrien gebied.
LU: Jul 29, 2012

Op 15 oktober 2013 vindt de eerstvolgende refereeravond Endocrinologie voor huisartsen plaats, georganiseerd door het Wenckebach instituut. De titel van de avond is Endocrinologische zebra’s.
Tijdens de avond wordt ingegaan op minder frequent voorkomende endocriene ziektebeelden, waarvan het verstandig is dat de huisarts ze herkennen kan, en bij bijvoorbeeld ontregelingen adequate therapie kan instellen.
Noteer de datum alvast in uw agenda !!!

De refereeravond Endocrinologie stond in 2012 (dinsdag 16 oktober 2012) in het teken van hormonale worstelingen. We zoomden daarbij in op drie in de huisartsenpraktijk veel voorkomende problemen en onderwerpen. 

Thera Links trapte af met de problematiek van een minder functionerende schildklier, inclusief de daarbij behorende klachten zoals moeheid, anti-TPO, struma, subklinische hypothyreoïdie en restklachten (moeheid, depressie) na gebruik van medicatie. Verschillende onderzoeks- en behandelmethoden passeerden de revue, waaronder:
- substitutie met schildklierhormoon
- behandeling bij subklinische hypothyreoïdie
- aanvullende therapeutische mogelijkheden bij restklachten, zoals cognitieve gedragstherapie en mindfullness.

Uw patiënt kan op internet een antwoord vinden voor veel ‘hormonale’ klachten. Patiënten komen soms met de meest bonte diagnoses binnen. Maar wat antwoordt u als uw patiënt u vraagt om uitputting van de nieren na te kijken? En wat zegt u tegen de patiënte die haar ‘hele hormoonstelsel’ eens wil laten nakijken? Bruce Wolffenbuttel nam u mee in de wereld van Dr. Google. Na afloop van zijn presentatie wist u hopelijk:
- de informatie over hormonale aandoeningen op internet naar waarde te schatten
- welke bronnen en ‘communities’ voor patiënten waardevol zijn
- bij welke klachten gerichte diagnostiek verstandig is
- alarmsymptomen van endocriene aandoeningen te herkennen.

Tot slot behandelde Marjan van den Berg opvliegers, hét karakteristieke symptoom van de overgangsjaren. Zij gaf antwoord op vragen als:
- Welke differentiaal-diagnose bestaat er bij de klacht opvliegers en hoe doet u hier onderzoek naar?
- Welke klachten van opvliegers zijn specifiek voor de post-menopauze en bij welke begeleidende klachten moet aanvullend onderzoek plaatsvinden?
- Wat is de plaats van oestrogeen substitutie bij klachten?
- Wat is het verschil tussen synthetische en natuurlijke oestrogenen? 

De eerstvolgende endocrinologie avond is 15 oktober 2013.

Op maandag 17 september 2012 promoveerde dr. Jacqueline Neve-Dolfing op het proefschrift Metabolic aspects of obesity and lean PCOS.
Dr. Neve heeft onderzoek gedaan in ZGT en het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft, locatie Voorburg.

Het aantal vrouwen met overgewicht en onvervulde kinderwens neemt toe. Veel van deze vrouwen lijden aan het polycysteus ovarium syndroom (PCOS). De onderzoeken in het proefschrift richten zich op aspecten van de stofwisseling bij overgewicht. Neve vertelt: “Vetweefsel is een orgaan dat de stofwisseling kan beïnvloeden en de verdeling van het lichaamsvet speelt een rol bij het stagneren van de eisprong. In het proefschrift komt naar voren dat bij slanke vrouwen met POCS en weinig vet in de buikholte, de afwijking in de eierstok zit. Bij obese PCOS is sprake van een complexiteit van symptomen met ondermeer ovulatiestoornissen.” De resultaten van het onderzoek zijn vooral interessant voor fertiliteitsklinieken en voor artsen die mensen met obesitas behandelen, laat de gynaecologe weten. Ze kijkt uit naar haar promotie. “Onderzoek doen met enthousiaste mensen en patiënten is leuk en spannend. En daarnaast leer je veel nieuwe dingen.” 17 september promoveerde Neve. Haar promotor was professor dr. Wolffenbuttel, internist-endocrinoloog van het UMCG.

Het blijkt dat het middel Pregnyl, dat onder andere wordt gebruikt voor inductie van de ovulatie bij vrouwen, maar ook wordt voorgeschreven door endocrinologen aan mannen met hypogonadisme of stoornissen in de zaadaanmaak, nog altijd zeer beperkt leverbaar is. Reden die de fabrikant MSD opgeeft, is een beperkte beschikbaarheid van de grondstof, die wordt gewonnen uit de urine van zwangere vrouwen die meedoen aan ‘Moeders voor Moeders’ (www.moedersvoormoeders.nl). Daarom een oproep aan zwangere vrouwen om mee te doen aan de urine verzamelingen. Dit kan vanaf de 6e tot en met de 16e week van de zwangerschap. Meld u aan via de website van Moeders voor Moeders.

Helaas worden onze patiënten die Pregnyl gebruiken, regelmatig met een kluitje in het riet gestuurd, en moeten zij maar aan hun specialist vragen wat er verder moet. Of wordt geadviseerd over te stappen naar het 10 keer zo dure Ovitrelle. Apothekers hebben echter een aantal alternatieven voor Pregnyl, en de informatie hierover is te lezen op de website van de KNMP: http://farmanco.knmp.nl/tekortgeneesmiddelen/endocrien/choriongonadotrofine.
Alternatieven zijn in het buitenland te bestellen, waaronder Brevactid 1500 IE en 5000IE, in Duitsland op de markt gebracht door Ferring GmbH, en Gonasi 1000 UI, 2000 UI en 5000 UI, gefabriceerd door het Italiaanse bedrijf Amsa. Deze middelen kunnen besteld worden via IP Pharmacy (voorheen de Internationale Apotheek Venlo).

LU: Aug 11, 2012

On May 24th, 2010, prof. Wolffenbuttel gave a presentation on pathophysiology and treatment of type 2 diabetes during the ’5th All Russian Diabetes Congress’.
All physicians in the audience can download the presentation HERE.
L.U.: May 29, 2010

A diagnostic approach to hyperferritinemia with a non-elevated transferrin saturation.
Adams PC, Barton JC.
J Hepatol. 2011 Aug;55(2):453-8.
From: Department of Medicine, University Hospital, University of Western Ontario, London, Ontario, Canada.
[lees verder…]

Update on Pituitary Surgery
Auteur: Brooke Swearingen
Author Affiliations: Neurosurgical Service, Massachusetts General Hospital and Harvard Medical School, Boston, Massachusetts 02114
[lees verder…]

Ruim 2% van de Nederlanders is bekend met een schildklieraandoening en wordt hiervoor ook behandeld. Daarnaast blijkt ongeveer één procent van de Nederlanders een verlaagde schildklierfunctie te hebben zonder dit te weten. Dit laatste aantal is veel groter dan tot nu toe werd aangenomen. Dit blijkt uit recente gegevens van het grote LifeLines-onderzoek, waarin het UMCG de gezondheid van in totaal 165.000 inwoners van Noord-Nederland volgt. Enkele endocrinologen van het UMCG presenteerden in juni 2011 voor het eerst de resultaten van hun onderzoek op het jaarlijkse Endocrine Society Congres in Boston.

[lees verder…]

DEXCOMIn het UMCG wordt momenteel reeds een flink aantal patiënten met type 1 diabetes begeleid, die gebruik maken van een glucose sensor. Deze techniek wordt RT-CGM genoemd, ”real-time’ continue glucose monitoring’. Vooral onze patiënten, die hypoglycemieën niet goed voelen aankomen, blijken veel baat te hebben bij het gebruik van de sensor.
Zoals één van hen vertelt: “Ik heb weer een leven !  Met de sensor kan ik mijn hypo’s veel beter voorkomen, en heb ik nog geen enkele ernstige hypo gehad waardoor ik in coma raakte. ‘

Lees meer

Kwaliteit diabeteszorg 2011

29.07.2012

Diabeteszorg parameters Het UMCG onderschrijft de uitgangspunten voor goede diabeteszorg, zoals die in de Zorgstandaard van de Nederlandse Diabetes Federatie (NDF) zijn vastgelegd. Hierbij spelen drie belangrijke processen een rol: 1. Medische behandeling en zorg. 2. Educatie en het leren omgaan met diabetes, kortweg diabetesrevalidatie genoemd. 3. Het proces, waarin de mens met diabetes zijn […]

Read the full article →