Role of immunology and advanced glycation endproducts – promotie Bart Groen

Role of immunology and advanced glycation end products

Promotie: Dhr. B. (Bart) Groen
Wanneer: 24 september 2014
Aanvang: 14:30
Promotors: prof. dr. T.P. Links, prof. dr. P.P. (Paul) van den Berg
Waar: Academiegebouw RUG
Faculteit: Medische Wetenschappen / UMCG

Zwangerschapscomplicaties bij diabetes door verstoorde afweer en stapeling van eiwitten

bartgroen-coverZwangere vrouwen met diabetes type 1 en 2 lopen minder kans op kinderen met aangeboren afwijkingen als hun glucosespiegel voor en tijdens de zwangerschap goed gereguleerd blijft. Ze houden echter nog steeds een verhoogde kans op complicaties tijdens de zwangerschap. Dat suggereert dat ook andere factoren betrokken zijn. UMCG-onderzoeker Bart Groen toont aan dat bij zwangere vrouwen met diabetes type 1 en 2 niet alleen de glucosespiegel verstoord is, maar ook de afweerreactie en de stapeling van versuikerde eiwitten (AGE’s) in de huid afwijken ten opzichte van gezonde zwangere vrouwen. Hij pleit voor de ontwikkeling van nieuwe behandelingen, gericht op de afweer, om zwangerschapscomplicaties bij diabetes type 1 en 2 te voorkomen. Lees verder Role of immunology and advanced glycation endproducts — promotie Bart Groen

Role of circulating vascular progenitor cells in the development of macrovascular disease in diabetes

arkOn October 2, 2013, Joris van Ark, defended his thesis titled:

Role of circulating vascular progenitor cells in the development of macrovascular disease in diabetes.

Promotores were Prof. dr. J.L. Hillebrand and Prof. dr. B.H.R. Wolffenbuttel.

Joris  studied the role of vascular progenitor cells in diabetes. Cardiovascular diseases are the number one cause of death in industrialised countries. Macrovascular disease (MVD) contributes to this to a considerable extent. Type 2 diabetes is associated with a 2- to 4-fold increase in rates of MVD. The underlying causes of the accelerated progression of MVD in diabetes are incompletely understood. Therefore, new insights into the mechanisms behind the development of MVD are essential to develop effective therapies for the prevention and treatment of MVD in patients with diabetes. Circulating vascular progenitor cells (VPCs) contribute to the health and maintenance of blood vessels. Different types of VPCs are described which have different effects on the development of MVD. Endothelial progenitor cells (EPCs) and circulating angiogenic cells (CACs) inhibit the progression of MVD. On the other hand, smooth muscle progenitor cells (SMPCs) are able to stimulate the progression of MVD. In this thesis we investigated the role of circulating VPCs in the development of MVD in patients with type 2 diabetes. We demonstrate that the number of protective EPCs and CACs is decreased in the blood of diabetic patients. In contrast, the number of damaging SMPCs is slightly increased in these patients. Therefore, the balance between protective and damaging VPCs is disturbed in favour of the latter. This may contribute to the accelerated development of MVD in patients with diabetes. This makes VPCs a potential therapeutic target to inhibit the progression and prevent the complications of MVD in patients with type 2 diabetes.

Obesity and female infertility – promotie Walter Kuchenbecker

February 27, 2013, was the day of the thesis defense by dr. Walter K.H. Kuchenbecker. Title of his thesis was Obesity and female infertility.  Promotores were prof. J.A. Land and prof. B.H.R. Wolffenbuttel, co-promotores were dr. A. Hoek and dr. H. Groen .

kuch01kuch02

Obesity in women is associated with an increase in infertility and more pregnancy complications. The cost per live birth after fertility treatment is almost two-fold higher in women with obesity compared to women of normal weight.

Obesity related infertility and pregnancy complications are determined by body fat distribution. Accumulation of fat around the abdomen and especially accumulation of intra-abdominal fat are a risk factor for infertility and pregnancy complications. Ultrasound measurement of intra-abdominal fat is a reliable, cheap and accessible tool to study the effects of intra-abdominal fat on female reproduction. The measurement of serum adipokines, the secretory products of adipose tissue, does not adequately reflect body fat distribution parameters. Weight loss in obese and infertile women is associated with more spontaneous pregnancies and a decrease in pregnancy complications. In anovulatory women with polycystic ovary syndrome, loss of intra-abdominal fat is associated with resumption of ovulation. In structured lifestyle programmes many women who are obese and infertile show poor compliance and experience difficulty in losing weight, leading to high drop-out rates. Future studies should aim to identify risk factors for drop-out and design individualised lifestyle programmes in order to limit drop¬-out. Weight loss medication and bariatric surgery may be considered in women with severe obesity and infertility in order to achieve sufficient weight loss and limit the serious obesity related pregnancy complications. In view of the serious obesity related pregnancy complications, women with a BMI > 35 kg/m2 should not be offered fertility treatment.

Subsidie DiabetesFonds voor bestuderen ‘endocrine disruptors’ en diabetes

Onderzoekers UMCG krijgen subsidie Diabetesfonds voor ontrafelen mechanismen diabetes

Onderzoekers van het UMCG ontvangen een subsidie van 275.000 euro van het Diabetesfonds. Met dit geld gaat Jana van Vliet-Ostaptchouk van de afdeling Endocrinologie onderzoek doen naar verstoringen van het endocriene systeem in het lichaam, die worden veroorzaakt door blootstelling aan bepaalde milieuverontreinigende stoffen. Haar onderzoek richt zich vooral op het zichtbaar maken van de onderliggende mechanismen van het ontstaan van diabetes.

diabetes photoDe huidige epidemie van type2-diabetes (T2D) vormt een belangrijk risico voor de moderne samenleving. Recente gegevens wijzen erop dat blootstelling aan bepaalde milieuverontreinigende stoffen, zogeheten endocriene disruptors (EDC), een belangrijke rol kan spelen in de wereldwijde toename van diabetes. Onderzoek laat zien dat EDC het endocriene systeem in het lichaam op diverse manieren verstoren.

Van Vliet-Ostaptchouk wil in haar onderzoek de relatie tussen EDC, verstoring van de glucosestofwisseling en verhoogd risico op type2-diabetes nagaan. Tevens wil zij nagaan of dit risico verandert door genetische aanleg en leefstijl. Zij vergelijkt de bloostellingen aan EDC’s en de interactie met erfelijke factoren en voedingsgewoonten en hoeveelheid lichaamsbeweging, tussen gezonde mensen, mensen met overgewicht en een groep van 1500 patiënten met type2-diabetes.

Voor haar onderzoek maakt Van Vliet gebruik van de gegevens van de LifeLines-biobank. Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met Dr. A.M. Andersson van het Center of Endocrine Disruptors, Copenhagen University Hospital. Mede-aanvrager voor de subsidie is Prof. B. Wolffenbuttel van het UMCG. De studie gaat in totaal 4 jaar duren.

23 juni 2014

Photo by GDS Infographics

Bijeenkomst schildklier UMCG 26 mei a.s.

In samenwerking met het Universitair Medisch Centrum Groningen organiseerde SON op 26 mei 2014 een voorlichtingsbijeenkomst in het ziekenhuis.
thyroid photoSpreker was endocrinoloog professor Wolffenbuttel. Onder andere puttend uit zijn eigen praktijk is hij uitgebreid ingegaan op hypothyreoidie, hyperthyreoïdie en struma.
Aan de hand van een aantal aspecten werden de klachten, verschijnselen en beste behandeling van deze meest voorkomende schildklieraandoeningen besproken.

U kunt de presentatie bekijken via deze link.

Photo by Internet Archive Book Images

Role of VEGFA, CXCR4 and VHL mutation in tumour behavior – promotie Roeliene Kruizinga

Rekenmodel voorspelt wanneer patiënten met zeldzaam kankersyndroom hun eerste tumoren zullen krijgen

Datum: 28 april 2014
Tijd: 16:15
Locatie: Aula Academiegebouw Rijksuniversiteit Groningen
Adres: Broerstraat 5 te Groningen
Promotores: prof.dr. T.P. Links, prof.dr. E.G.E. de Vries

kruizinga-coverRoeliene Kruizinga: Role of VEGFA, CXCR4 and VHL mutation in tumour behavior
Met een statistisch rekenmodel is het mogelijk om te voorspellen wanneer patiënten met de ziekte Von Hippel Lindau (VHL) hun eerste tumoren kunnen verwachten. Dat stelde Roeliene Kruizinga in haar onderzoek naar dit zeldzame kankersyndroom. Het onderzoek geeft meer inzicht in het gedrag en de klinische karakteristieken van deze ziekte.

Lees verder Role of VEGFA, CXCR4 and VHL mutation in tumour behavior — promotie Roeliene Kruizinga

New imaging strategies in neuroendocrine tumors – promotie Sophie van Asselt

asselt-coverOn April 14 2014, Sophie van Asselt successfully defended her dissertation: New imaging strategies in neuroendocrine tumors.

Promotores were prof. T.P. Links and prof. E.G.E. de Vries

Summary
Neuroendocrine tumours include rare tumours, originating from (neuro)endocrine cells throughout the body. They occur sporadically, but can also be part of the hereditary tumour syndromes von Hippel-Lindau (VHL) disease and Multiple Endocrine Neoplasia type 1 (MEN1). In both tumour syndromes patients are at high risk to develop pancreatic neuroendocrine tumors. The only curative treatment of neuroendocrine tumours is surgery. Compared to epithelial tumors, neuroendocrine tumours often behave indolent, but can also act more aggressive and/or become resistant to treatment.

Lees verder New imaging strategies in neuroendocrine tumors — promotie Sophie van Asselt

Cognition in patients treated for pituitary diseases

Promotie mw. P. Brummelman: Cognition in patients treated for pituitary diseases
Wanneer: ma 09-12-2013
Aanvang: 12:45
Waar: Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen
Promotie: mw. P. Brummelman
Proefschrift: Cognition in patients treated for pituitary diseases
Promotor(s): prof.dr. B.H.R. Wolffenbuttel, prof.dr. O.M. Tucha
Faculteit: Medische Wetenschappen

Bestraling hypofyse-tumor waarschijnlijk niet schadelijk voor mentale hersenfuncties

brumPatiënten die met bestraling zijn behandeld voor een goedaardige tumor in de hypofyse vertoonden geen grote verschillen in de geheugenfuncties en executieve functies (de hogere hersenfuncties) van het brein ten opzichte van vergelijkbare patiënten die niet bestraald waren. Dat patiënten geen schade oplopen, pleit voor deze radiotherapeutische technieken, aldus Pauline Brummelman in haar promotieonderzoek. Zij onderzocht de cognitie van patiënten die zijn behandeld voor hypofyseziekten. Lees verder Cognition in patients treated for pituitary diseases

Hormonale worstelingen – refereeravond voor huisartsen

De refereeravond Endocrinologie stond in 2012 (dinsdag 16 oktober 2012) in het teken van hormonale worstelingen. We zoomden daarbij in op drie in de huisartsenpraktijk veel voorkomende problemen en onderwerpen. 

Thera Links trapte af met de problematiek van een minder functionerende schildklier, inclusief de daarbij behorende klachten zoals moeheid, anti-TPO, struma, subklinische hypothyreoïdie en restklachten (moeheid, depressie) na gebruik van medicatie. Verschillende onderzoeks- en behandelmethoden passeerden de revue, waaronder:
– substitutie met schildklierhormoon
– behandeling bij subklinische hypothyreoïdie
– aanvullende therapeutische mogelijkheden bij restklachten, zoals cognitieve gedragstherapie en mindfullness.

Uw patiënt kan op internet een antwoord vinden voor veel ‘hormonale’ klachten. Patiënten komen soms met de meest bonte diagnoses binnen. Maar wat antwoordt u als uw patiënt u vraagt om uitputting van de nieren na te kijken? En wat zegt u tegen de patiënte die haar ‘hele hormoonstelsel’ eens wil laten nakijken? Bruce Wolffenbuttel nam u mee in de wereld van Dr. Google. Na afloop van zijn presentatie wist u hopelijk:
– de informatie over hormonale aandoeningen op internet naar waarde te schatten
– welke bronnen en ‘communities’ voor patiënten waardevol zijn
– bij welke klachten gerichte diagnostiek verstandig is
– alarmsymptomen van endocriene aandoeningen te herkennen.

Tot slot behandelde Marjan van den Berg opvliegers, hét karakteristieke symptoom van de overgangsjaren. Zij gaf antwoord op vragen als:
– Welke differentiaal-diagnose bestaat er bij de klacht opvliegers en hoe doet u hier onderzoek naar?
– Welke klachten van opvliegers zijn specifiek voor de post-menopauze en bij welke begeleidende klachten moet aanvullend onderzoek plaatsvinden?
– Wat is de plaats van oestrogeen substitutie bij klachten?
– Wat is het verschil tussen synthetische en natuurlijke oestrogenen? 

De eerstvolgende endocrinologie avond is 15 oktober 2013.

Metabolic aspects of obesity and lean PCOS – promotie Jacqueline Neve-Dolfing

Op maandag 17 september 2012 promoveerde dr. Jacqueline Neve-Dolfing op het proefschrift Metabolic aspects of obesity and lean PCOS.
Dr. Neve heeft onderzoek gedaan in ZGT en het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft, locatie Voorburg.

neve-coverHet aantal vrouwen met overgewicht en onvervulde kinderwens neemt toe. Veel van deze vrouwen lijden aan het polycysteus ovarium syndroom (PCOS). De onderzoeken in het proefschrift richten zich op aspecten van de stofwisseling bij overgewicht. Neve vertelt: “Vetweefsel is een orgaan dat de stofwisseling kan beïnvloeden en de verdeling van het lichaamsvet speelt een rol bij het stagneren van de eisprong. In het proefschrift komt naar voren dat bij slanke vrouwen met POCS en weinig vet in de buikholte, de afwijking in de eierstok zit. Bij obese PCOS is sprake van een complexiteit van symptomen met ondermeer ovulatiestoornissen.” De resultaten van het onderzoek zijn vooral interessant voor fertiliteitsklinieken en voor artsen die mensen met obesitas behandelen, laat de gynaecologe weten. Ze kijkt uit naar haar promotie. “Onderzoek doen met enthousiaste mensen en patiënten is leuk en spannend. En daarnaast leer je veel nieuwe dingen.” 17 september promoveerde Neve. Haar promotor was professor dr. Wolffenbuttel, internist-endocrinoloog van het UMCG.

UMCG